Odpowiedzi na często zadawane pytania.

UNITY STOMATOLOGICZNE

• Czy w unicie sterowanym pneumatycznie można montować silnik elektryczny i końcówki ze światłem?

Współczesne unity sterowane pneumatycznie posiadają instalację elektryczną umożliwiającą montaż nie tylko wszystkich urządzeń elektrycznych, ale również modułów sterowanych elektronicznie ( silniki bezszczotkowe, endodontyczne, panele sterujące unitem ze stanowiska lekarza i asysty ). Sterowanie pneumatyczne unitu nie przeszkadza również w tym by podnoszenie fotela było realizowane elektrycznie lub hydraulicznie.Jaki system podnoszenia fotela jest lepszy elektryczny czy hydrauliczny ?

Unity można podzielić na sprzęt tańszy i droższy. Oczywiście w przypadku sprzętu taniego należy spodziewać się zastosowania podzespołów tanich, a tym samym nie najwyższej jakości. Tak więc czy system podnoszenia będzie elektryczny czy hydrauliczny może być zawodny. Czułym elementem w przypadku systemu elektrycznego jest mechanizm związany z mechaniczną stroną podnoszenia czyli długa przekładnia śrubowa napędzana silnikiem elektrycznym ( wymaga ona konserwacji i najczęściej jest przyczyną awarii ). Podnoszenie hydrauliczne to z kolei tłoki i pompa olejowa. Tutaj tanie rozwiązania często daje znać o sobie w postaci awarii pompy lub nieszczelności tłoków ( wycieki ). W sprzęcie wysokiej klasy te elementy są bardzo dobrze dopracowane. O przewadze napędu hydraulicznego można mówić wówczas gdy producent gwarantuje nam za jakość swego produktu. Firma A-dec ( USA ) daje na swoje siłowniki 10 lat gwarancji. W takim przypadku napęd hydrauliczny staje się nie tylko niezawodnym elementem, ale i dysponuje większą siłą podnoszenia niż system elektryczny. Również nie wymaga żadnej konserwacji.

• Unit tani czy drogi ?

To bardzo często zadawane pytanie przez wielu lekarzy szczególnie kupujących unit po raz pierwszy. Decydując się na zakup sprzętu należy zdać sobie sprawę, iż cena jest wypadkową jakości i wyposażenia. Klient najczęściej decydując się na zakup sprzętu kieruje się wyłącznie cena uważając, że tylko na to go stać. Jest to jeden z największych błędów gdyż nie można w takich kategoriach rozpatrywać inwestycji, która ma dać dochód. Doświadczony stomatolog ze Stanów Zjednoczonych, współtwórca nowoczesnej ergonomii Howard Farran wydał osąd o kosztach " Gabinet i wyposażenie nie stanowi mojego kosztu. Moje koszty to praca. Moje koszty to niezadowoleni pacjenci albo potencjalny nowy pacjent stracony z powodu niemożności przyjęcia go tego dnia ". Tak więc widać zdecydowanie, iż kosztem dla lekarza jest awaria a nie cena zakupu sprzętu. Dlatego przy analizie zakupu należy znacznie baczniej przyjrzeć się jakości sprzętu, zasadom opieki gwarancyjnej i możliwościom serwisu ( czas reakcji, naprawy pogwarancyjne i dostępność części ).

AUTOKLAWY I STERYLIZACJA

• Jaki jest prawidłowy tryb postępowania z narzędziami przeznaczonymi do sterylizacji ?

Procedura jest bardzo prosta. Czyszczenie wstępne polega na zdezynfekowaniu narzędzi specjalnym, do tego przeznaczonym płynem i ich dokładnym umyciu. Można je umyć ręcznie pod strumieniem bieżącej wody, w urządzeniu automatycznym, lub i co jest najbardziej skuteczne  w myjce ultradźwiękowej z użyciem mieszaniny wody i roztworu bakteriobójczego. Należy używać specjalnych, przygotowanych do stosowania w myjkach, detergentów o naturalnym ph,. Po umyciu trzeba narzędzia dokładnie wypłukać i sprawdzić, czy zostały dokładnie usunięte wszelkie zanieczyszczenia, jeśli nie, należy mycie powtórzyć

• Czym grozi niedokładne oczyszczenie narzędzi przed sterylizacją?

Niestaranne mycie może być przyczyną pozostawienia we wgłębieniach resztek środka dezynfekującego i w rezultacie uszkodzenie narzędzi, nieusunięci  zanieczyszczeń niweczy skuteczność sterylizacji.

• Na czym polega proces sterylizacji ?

Ogólnie rzecz biorąc na zabijaniu mikroorganizmów wysoką temperaturą. Nośnikiem, czy też transporterem wysokiej temperatury (energii termicznej) jest para wodna docierająca do ładunku. Bardzo ważne w tym procesie skuteczne usuwanie powietrza z komory sterylizacyjnej. Powietrze może bowiem zablokować penetrację pary może być zahamowana i nie możemy mieć pewności co do skuteczności sterylizacji. Powietrze stanowi barierę pomiędzy parą, a ładunkiem i redukuje transmisję ciepła w czasie procesu sterylizacji..

• Jakie czynniki wpływają na otrzymanie bezpiecznej sterylizacji ?

Zapewnienie kontaktu pomiędzy parą i materiałem (usunięcie powietrza z komory).
Zapewnienie stabilności parametrów termodynamicznych (ciśnienie, temperatura, czas).
Zapewnienie perfekcyjnego wysuszenia materiału (również porowatego i wgłębionego).
Zapewnienie absolutnej powtarzalności procesu sterylizacji.

• Na czym polega termodynamiczne usuwanie powietrza ?

Jest to bardzo rozpowszechniony system używany w sterylizacji prostej (bez pompy próżniowej). Polega on na powstaniu w komorze pary, która usuwa powietrze na zewnątrz. Rezultat sterylizacji nie jest jednorodny i pozwala na sterylizację tylko litych, nie opakowanych narzędzi. Nie jest zalecany do sterylizacji materiałów wgłębionych i porowatych.

• Na czym polega system próżni pojedynczej ?

Eliminacja powietrza z komory jest jednorodna, przy użyciu małej pompy próżniowej. Pozwala nasterylizację krótkich instrumentów wgłębionych i małych ładunków porowatych. Nie jest ona wystarczająca do sterylizacji długich instrumentów wgłębionych i dużych ładunków porowatych.

• Na czym polega system próżni frakcyjnej ?

Jest używany w nowoczesnych, wysokiej klasy sterylizatorach. Kompletne usuwanie powietrza odbywa się przez sekwencyjne, próżniowe pulsy podciśnienia (przez wstrzykiwanie pary nasyconej). Jest to najlepsza z dostępnych technik, pozwalająca na sterylizację każdego rodzaju materiałów, również długich instrumentów wgłębionych i dużych ładunków porowatych. O podziale materiałów przeznaczonych do sterylizacji, kontrolowaniu skuteczności tego procesu, sposobach przechowywania jałowych narzędzi, walidacji autoklawów i innych zagadnieniach, napiszemy już wkrótce.

• Dlaczego producent autoklawów zaleca ostrzenie narzędzi przed ich włożeniem do komory ?

Wiadomo, że proces sterylizacji przyczynia się do niewielkiego stępienia narzędzi. Z tego względu należy je naostrzyć przed sterylizacją a wykonanie tej czynności po wyjęciu z komory pozbawiłoby narzędzia jałowości

• Które opakowania są lepsze jedno- czy wielowarstwowe ?

To zależy od tego, jak długo zamierzamy je przechowywać. Opakowania wielowarstwowe zmniejszają ryzyko zabrudzenia zewnętrznej strony opakowania, a tym samym ryzyko skażenia materiału podczas otwierania torebki. Natomiast narzędzia przeznaczone do bezpośredniego użycia najlepiej sterylizować w kasetach wielokrotnego użytku zawierających zestawy do różnego rodzaju zabiegów: chirurgicznych, periodontologicznych, endodontycznych.

• Jak należy układać zapakowane narzędzia  komorze sterylizacyjnej ?

Narzędzia opakowane i przeznaczone do dłuższego przechowywania układamy zgodnie z zasadą: papier do papieru, folia do folii  pamiętając o łatwym przenikaniu pary przez warstwę papieru. Nie można również upychać narzędzi w torebkach , można je zapełnić najwyżej w 3/4 objętości. W przeciwnym razie może się nam nie udać wykonanie szczelnego zgrzewu, lub nastąpi pęknięcie materiału. Bezpieczna odległość, między materiałem a zgrzewem, zapewniająca prawidłowe zamkniecie torebki, wynosi 3 cm.
Warto pamiętać, że komora sterylizatora musi być wypełniona przynajmniej w 1/6 objętości  w przeciwnym razie powietrze gromadzi się wokół niewielkiego ładunku i ogranicza dostęp pary.

• W jaki sposób należy przechowywać wysterylizowane narzędzia ?

Na wstępie warto zaznaczyć, że okres ten nie zależy od metody sterylizacji, tylko od sposobu przechowywania i rodzaju opakowania. Należy zrobić wszystko, by spowolnić proces ich ponownego zanieczyszczenia zachowując szczególne środki ostrożności. W tym celu należy zabezpieczyć materiał i narzędzia znajdujące się wewnątrz opakowań ochronnych. Trzeba je umieścić w miejscu suchym, odpowiednio wyczyszczonym i zdezynfekowanym, z dala od obszarów, w których gromadzi się materiał skażony. Opakowania powinno się też odpowiednio oznaczyć, przymocowując do nich informacje o dacie sterylizacji. Nowsze typy autoklawów są wyposażone w drukarki, które zapisują datę, kolejny numer cyklu, parametry i przebieg poszczególnych faz oraz rezultat sterylizacji. Taki wydruk stanowi dowód w przypadku powstania wątpliwości na temat skuteczności tego procesu.
Bardzo istotne jest, aby w pierwszej kolejności używać materiału przechowywanego przez dłuższy czas, zgodnie z zasadą ,,First in first out,, tzn. pierwszy na wejściu pierwszy na wyjściu. Umożliwia to dysponowanie materiałem jednolicie przechowywanym. W ten sposób unika się też zbyt długiego przechowywania narzędzi i związanego z tym ryzyka utraty jałowości. Zawsze należy pamiętać o tym, że materiał ma tendencję do degradacji w wyniku gromadzenia się przez cały czas nowych zanieczyszczeń.
Opakowania należy chronić przed wilgocią, wodą i kontaktem ze środkami dezynfekcyjnymi.

• Jak długo można przechowywać opakowania zawierające wysterylizowane narzędzia ?

Producenci opakowań zalecają przechowywanie wysterylizowanych narzędzi przez miesiąc, jeśli  były zapakowane w podwójną warstwę papieru lub warstwę papieru i włókniny, to można je przechowywać w specjalnych szafkach nawet i pół roku. Godne polecenia są zwłaszcza opakowania jednorazowe  zajmują mało miejsca w komorze, a można je przechowywać w zamkniętej szufladzie nawet 6 tygodni.

• Jak otwierać opakowanie ?

Nie wolno dotykać jego wewnętrznej strony. Najlepiej położyć na stoliku serwetę, a na niej papier z opakowania z wysterylizowanymi narzędziami.

• Co to jest walidacja autoklawu ?

Tak nazywają się badania autoklawu u użytkownika, mające na celu sprawdzenie poprawności i skuteczności  przebiegu procesu sterylizacji. Na zachodzie są one wykonywane powszechnie przez wyspecjalizowane firmy.
Każdy, nawet najlepszy autoklaw parowy po pewnym czasie użytkowania (lub przeprowadzeniu pewnej liczby cykli), wymaga takiej kontroli (zgodnie z Normą Europejską EN 554). Warto wykonać takie badanie przed pierwszym uruchomieniem autoklawu, aby zapewnić maksymalną skuteczność procesu, jak również powtarzalność parametrów.

• Co się dzieje, jeśli badanie wykaże jakieś nieprawidłowości ?

Eliminacją usterek i regulacją urządzenia zajmuje się serwis wyspecjalizowany w obsłudze autoklawów. Taki serwis zapewnia klientom m.in. nasza firma.

Instrumenty - ANTHOGYR

• Zbijak do koron ręczny czy automatyczny ?

Ręczne zbijaki do koron charakteryzujA się stosunkowo dużą siłą działania ale małą częstotliwością. Jest to po prostu czas potrzebny na ręczne opuszczenie ciężarka. Niska częstotliwość uderzeń odpowiada za niską skuteczność w rozbiciu cementu. Duża siła jednostkowa może doprowadzić do usunięcia zęba.
Takich mankamentów pozbawiony jest zbijak automatyczny zakładany na mikromotor. Częstotliwość jest duża, siła natomiast stosunkowo mała, ale wystarczająca by zapewnić wysoką skuteczność działania.

• Po co kątnice przyśpieszające ?

Dotychczas urządzeniem, które zapewniało najwyższe obroty wiertłom była turbina. Pozwala ona na uzyskanie powyżej 200 tyś obr/min. Obecnie nawet 400 tyś/min. Gwarantuje to wysoką wydajność pracy. Wadą turbin jest ich ograniczona moc. Przy większych obciążeniach urządzenie samoczynnie się zatrzymuje. Prócz tego wiertło w turbinie może być obciążone czołowo. Niedopuszczalne są obciążenia boczne. Niszczy to łożysko. Wprowadzenie kątnic szybkoobrotowych ( przyśpieszajšcych ) zakładanych na mikromotor elektryczny pozwoliło na prace równie wydajną jak turbina. Przy kątnicy przyśpieszajšcej o przełożeniu 1:5 uzyskujemy prędkość obrotową 200 tyś obr/min. Ponadto urządzenie posiada dużą moc. Praca wiertłem może być prowadzona pod dowolnym kątem bez najmniejszej obawy o zniszczenie kątnicy.

• Czy kątnica przyśpieszająca musi się nagrzewać ?

Nowoczesne kątnice przyśpieszające dobrych firm posiadają specjalny system chłodzenia. W przypadku kątnicy firmy Anthogyr przepływ wody chłodzącej wynosi 80 ml/min co gwarantuje, że kątnica ta może pracować bez przerw 200 godzin bez obawy o przegrzanie.

• Czym powinien charakteryzować się silnik implantologiczny ?

Nowoczesny silnik implantologiczny powinien zapewnić możliwość ustawienia odpowiednich obrotów, momentu obrotowego, ciśnienia podawanej cieczy. Parametry te powinno zapisywać się w kilku niezależnych programach. Jest to istotne przy pracy różnymi systemami implantów, oraz przy korzystaniu z urządzenia przez kilku lekarzy. Silnik powinien zapewnić wykonanie wszystkich czynności ( wiercenie, wkręcanie, gładzenie, dokręcanie elementów protetycznych ) przy użyciu tylko jednej kątnicy implantologicznej. Obniża to znacznie koszty eksploatacji sprzętu. Najważniejszym parametrem jest wysoki moment obrotowy przenoszony przez mikromotor na kątnicę. W przypadku Implanteo firmy Anthogyr jest to 80 N/cm.
Bardzo ważny jest łatwy dostęp do pompy fizjodyspensera aby w trakcie zabiegu łatwo można wymienić pojemnik z płynami i sterylne przewody. Silnik sterowany powinien być pedałem nożnym aby ręce pozostawały wolne. Przycisk pedała powinien być duży tak by kwestia naciskania nogą nie wymagała kontroli wzroku. W przypadku Implanteo zastosowano specjalny system umożliwiajšcy precyzyjne ustawienie momentu obrotowego dla indywidualnych potrzeb danej kątnicy i wiertła.

• Jak wygląda kwestia sterylizacji kątnic implantologicznych ?

Kątnica implantologiczna podlega takim samym zasadom sterylizacji jak i pozostałe kątnic.

- mycie ( najlepiej ciśnieniowe )
- konserwacja
- sterylizacja w autoklawie klasy B

Nowoczesna kątnica implantologiczna firmy Anthogyr z serii Mont Blanc została tak skonstruowana aby po pracy można było ją całkowicie rozebrać i wymontować główkę i rotor. Ułatwia to dokładne mycie i przedłuża trwałość końcówki.

• Czy zamiast kątnicy implantologicznej można użyć zwykłej ?

Nie. Kątnica implantologiczna musi spełniać pewne wymagania.

- musi być kątnicą redukcyjną
- irygacja powinna być zewnętrzna i wewnętrzna tak by zapewnić skuteczne chłodzenie wiertła
- musi przenosić wysoki moment obrotowy
- wiertło chirurgiczne musi być osadzone pewnie tak by nie doszło do ślizgania

• Czym różni się karpula z ręczną aspiracją od karpuli z autoaspiracją ?

Karpula z ręczną aspiracją posiada w tłoczku popychającym korek ampułki specjalny mały korkociąg który wkręca się w gumkę. Po wbiciu igły  odciągając tłok sprawdzamy czy do ampułki nie przedostaje się krew ( czy nie jesteśmy w naczyniu krwionośnym )
W przypadku karpuli z autoaspiracją tłoczek jest gładki i służy tylko do wtłoczenia znieczulenia. Po wkłuciu igły należy zwolnić tłoczek i obserwować czy krew nie wpływa do ampułki. W naczyniu krwionośnym panuje zawsze wyższe ciśnienie niż w otoczeniu. Autoaspiracja jest bardzo wygodna jednak aby krew wpłynęła samoczynnie należy użyć igły o grubości co najmniej 0,4 mm ( lepkość krwi). Ponieważ do większości znieczuleń w stomatologii używa się igieł cieńszych stąd dużo rzadziej stosuje się karpule z autoaspiracją.

• Czym należy kierować się przy zakupie kątnicy endodontycznej aby dobrać odpowiednie przełożenie ?

Jakie przełożenie wybrać i kiedy 128:1 czy 64:1 ?
W trakcie pracy maszynowymi pilnikami endodontycznymi najważniejszą rzeczą jest ustawienie stałych obrotów na poziomie określonym przez producenta pilniczków. Najczęściej wartość obrotów to zakres 250 350 obr/min ( czasami do 600 obr/min ). By mieć pewność, że praca odbywa się ze stałą i odpowiednią prędkością należy pracować mikromotorem w unicie na maksimum obrotów ( 40 000 obr/min ). Nakładając kątnicę na mikromotor redukujemy obroty do potrzebnej wartości. W przypadku silnika elektrycznego używamy kątnicy 128:1. Otrzymujemy wówczas 40 000 : 128 = 312,5 obr/min. Gdy mamy silnik pneumatyczny którego obroty wynoszą 20 000 obr/min wówczas stosujemy kątnicę o przełożeniu 64:1. Otrzymujemy wówczas 20 000 : 64 = 312,5 obr/min.

• Kiedy stosujemy wkłady koronowo - korzeniowe z włókna szklanego ?

Przy odbudowie dużych ubytków korony w przednich zębach zastosowanie metalowego wkładu koronowo korzeniowego spowoduje defekt estetyczny ( cień ). Aby tego uniknąć należy zastosować wkład z mlecznego włókna szklanego. Należy oczywiście pamiętać że wkłady te mają stosunkowo małą retencję. Zaletą ich jest łatwość przy opracowaniu zęba pod te wkłady.